Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”), 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır ve 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Yönetmelik, Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır ve Siber Güvenlik Başkanlığı, Yönetmelik kapsamında düzenlenen hususlara ilişkin ilave ikincil düzenlemeler yapmaya yetkili kılınmıştır.
Yönetmelik, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da (“İnternet Kanunu”) hâlihazırda öngörülmüş olan yaş doğrulama gerekliliklerini uygulamaya koyan bir ikincil niteliğini taşımaktadır. Bu doğrultuda Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcıları (“SAS”) tarafından sunulan hizmetlere ilişkin olarak (i) yaş doğrulama süreci, (ii) 15 yaş ve üzerindeki çocuklara ayrıştırılmış hizmetlerin sunulması ve (iii) ebeveyn kontrol araçları bakımından uygulanacak usul ve esasları düzenlemektedir.
15 Yaşından Küçük Çocuklara Hizmet Sunulmasının Yasaklanması
İnternet Kanunu’nda yapılan değişikliklerle sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunması halihazırda yasaklanmış olup Yönetmelik de aynı yasakları korumaktadır. Yönetmelik kapsamında çocuk, daha erken bir yaşta hukuken ergin olmuş olsa dahi, 18 yaşını doldurmamış kişi olarak tanımlanmıştır. Yönetmelik ayrıca, kullanıcıların 15 yaşını doldurup doldurmadığının tespitine yönelik yaş doğrulama usul ve esaslarını ortaya koymaktadır.
Yaş Doğrulama Süreci
Yönetmelik uyarınca SAS’lar, hesap oluşturma aşamasında kullanıcıların yaşını yaş doğrulama belirteci aracılığıyla doğrulamakla yükümlüdür. Yaş doğrulama belirteci, Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından sunulan ve e-Devlet Kapısı üzerinden kullanılan çevrim içi hizmet aracılığıyla oluşturulmaktadır.
Yönetmelik, kişisel verilerin korunmasını da gözeterek, e-Devlet üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirtecinde yalnızca şu bilgilerin yer alabileceğini düzenlemektedir: (i) kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığına ve (ii) 15 yaşını doldurmuş olması hâlinde 18 yaşını doldurup doldurmadığına ilişkin bilgiler. Belirteçte, kullanıcının yaş grubuna ilişkin bilgi dışında herhangi bir kişisel veriye yer verilememesi gerekmektedir. Ayrıca belirteç, sosyal ağ platformlarındaki kullanıcı profilinde görüntülenen kullanıcı adlarını veya üçüncü kişilerin kullanıcıyı tanımlamasına ya da kimliğini belirlenebilir hâle getirmesine imkân verecek başka herhangi bir bilgi veya veri içeremez.
Kullanıcı, e-Devlet üzerinden oluşturduğu yaş doğrulama belirtecini SAS’ın platformuna yükledikten sonra SAS, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu tespit edecektir. Doğrulanmış bir hesabın ilgili yaş grubuna aykırı biçimde kullanıldığına ilişkin makul bir şüphe oluşması hâlinde SAS, kullanıcı yeni bir belirteç aracılığıyla yaşını yeniden doğrulayana kadar hesabı askıya almak zorundadır. Yönetmelik kapsamında, doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük çocukların hesap oluşturma talepleri reddedilmeli, 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise çocuklara yönelik ayrıştırılmış hizmetlere ilişkin kurallara tabi kılınmalıdır.
SAS’lar ayrıca, mevcut tüm hesapları en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteci aracılığıyla doğrulamakla yükümlü kılınmıştır.
15 Yaş ve Üzeri Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmetler
İnternet Kanunu’nda yapılan değişikliklerle SAS’lara, 15 yaş ve üzerindeki çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmetler sunulmasını sağlayacak yeterli tedbirleri alma yükümlülüğü de getirilmiştir. Yönetmelik, bu yükümlülüğün kapsamını açıklamakta ve SAS’ların söz konusu hizmetleri sunarken çocuğun üstün yararını gözetmesini ve fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimine ilişkin ihtiyaçlarını dikkate alması gerektiğini belirtmektedir.
Bu kapsamda SAS’ların, 15 yaş ve üzerindeki çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmetleri sunarken aşağıdaki gereklilikleri yerine getirmelidir:
- Temel Hususlar. SAS’lar; içerik, reklam ve diğer hizmetleri sunarken (i) çocuğun yaşını, (ii) çocuğun üstün yararını, (iii) fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişiminin korunmasını ve (iv) çocukların cinsel istismara ve ticari sömürüye maruz kalma risklerinin önlenmesini gözetmelidir.
- Gizlilik ve kişisel verilerin korunması. Yüksek düzeyde gizlilik ayarlarını varsayılan olarak etkinleştirilmeli, asgari düzeyde veri işlenmesini sağlamalıdır. Çocuklara yönelik sözleşmeler, kullanıcı ayarları ve veri politikaları, çocukların kolayca anlayabileceği bir dille sunulmalıdır.
- İçerik ve algoritmalar. İçerik filtreleme ve öneri sistemleri, çocukların gelişimlerine zarar verebilecek içeriklere maruz kalma riskini en aza indirecek şekilde yapılandırılmalıdır. Bağımlılığa yol açabilecek hizmetler sunulmamalıdır.
- Hesap gizliliği ve görünürlüğü. Hesaplar varsayılan olarak gizli olmalı ve herkese açık hâle getirilmelerine olanak tanıyan bir seçenek sunulmamalıdır. Diğer kullanıcılar, çocukların takipçilerini veya takip ettikleri hesapları görüntüleyememelidir. Çocukların hesapları diğer kullanıcılara, diğer kullanıcıların hesapları da çocuklara önerilmemelidir.
- Mesajlaşma ve iletişim. Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj gönderilebilmeli ve mesajların okundu bilgisi devre dışı bırakılmalıdır. Çocukların hesapları, diğer uygulamalardaki iletişim bilgilerini içeren kaynaklarla senkronize edilmemelidir.
- İstenmeyen maruziyete karşı koruma. Diğer kullanıcıların, çocukların profillerindeki içeriklerin ekran görüntülerini alması engellenmelidir. Çocukların hesaplarında canlı yayın özelliklerine yer verilmemelidir. Görsel içeriklerin otomatik olarak veya kaydırma, dokunma, tıklama ve benzeri kullanıcı etkileşimleri aracılığıyla art arda görüntülenmesini sağlayan arayüzler kullanılmamalıdır.
- Profilleme ve reklamcılık. Çocukların hesapları, kullanıcı davranışlarına göre kişiselleştirilmemelidir. Çocuklara ait kişisel veriler, profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklamcılık amacıyla kullanılmamalıdır.
Bununla birlikte Yönetmelik, İnternet Kanunu’nda öngörülen yükümlülüklerle uyumlu olarak, SAS’ların ayrıştırılmış hizmetler kapsamında aldıkları tedbirleri internet sitelerinde yayımlamasını da zorunlu kılmaktadır.
Ebeveyn Kontrol Araçları
SAS’lar, çocuk adına karar vermeye hukuken yetkili kişilere açık, anlaşılır ve kullanımı kolay ebeveyn kontrol araçları sunmakla yükümlü kılınmıştır. Bu araçlar asgari düzeyde ebeveynlerin (i) hesap ve özellik ayarlarını yönetmesine, (ii) ücretli işlemler için ebeveyn onayı zorunluluğu getirmesine ve harcama sınırları belirlemesine, (iii) kullanım süresini izlemesine ve sınırlandırmasına ve konum paylaşımını yönetmesine imkân tanımalıdır.
Bununla beraber Yönetmelik, ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe olarak da sunulmasını, kolayca bulunup etkinleştirilebilmesini ve farklı cihazlar ile işletim sistemleriyle uyumlu olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu araçlar etkinleştirildiğinde çocuklara bildirim yapılmalı ve çocukların ebeveynlerinin bilgisi dışında kontrolleri devre dışı bırakmasını önleyici tedbirler alınmalıdır.
Ebeveyn kontrol araçları, çocuğun gizliliğine ölçüsüz biçimde müdahale etmeksizin gözetimden ziyade iletişimi ve çocuğun kendi kararlarını verebilme kapasitesini destekleyecek şekilde tasarlanmalıdır. SAS’lar ayrıca bu araçların kapsamı ve kullanımına ilişkin açık ve anlaşılır bilgileri internet sitelerinde yayımlamak zorundadır.
Başvuru ve İtiraz Mekanizması
SAS’lar; yaş doğrulama sonuçlarına, hesapların askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmetler kapsamında alınan tedbirlere ilişkin başvuruların ve itirazların alınması ve süratle sonuçlandırılması amacıyla Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması oluşturmalıdır. Ek olarak, söz konusu başvurular ve itirazlar, anlamlı insan incelemesinden geçirilmelidir. Bu kapsamda, değerlendirme süreci tamamen otomatik sistemler üzerinden yürütülmemelidir.
SAS’lar ayrıca, yapılan başvuru ve itirazların sayısını, kabul oranlarını ve ortalama sonuçlandırma sürelerini her yıl Siber Güvenlik Başkanlığına bildirmek ve bu bilgileri internet sitelerinde yayımlamakla yükümlüdür.
Yazarlar: Begüm Alara Şahinkaya, Elif Rana Deliktaş